Praca przy monitorze ekranowym — wymagania, przerwy i okulary korygujące

← Powrót do Czytelni

Data aktualizacji: 08.09.2026 r. | Stan prawny na: wrzesień 2026 r. | Autor: CEDEGO

Pracownikiem w rozumieniu przepisów o monitorach ekranowych jest osoba użytkująca monitor przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy — przy pełnym etacie są to cztery godziny dziennie. Takiej osobie przysługuje co najmniej pięciominutowa przerwa po każdej godzinie pracy przy monitorze, wliczana do czasu pracy, albo łączenie pracy przy monitorze z innymi zadaniami nieobciążającymi wzroku. Rozporządzenie zmieniające z 18 października 2023 r. (Dz.U. poz. 2367) weszło w życie 17 listopada 2023 r. i wprowadziło nowe wymagania dla wyposażenia stanowisk, obowiązek doposażenia laptopów użytkowanych przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy w stacjonarny monitor lub podstawkę oraz dodatkową klawiaturę i mysz, a także rozszerzyło obowiązek zapewnienia okularów korygujących wzrok o szkła kontaktowe. Termin dostosowania istniejących stanowisk upłynął 17 maja 2024 r.

Spis treści

1. Kogo obejmują przepisy, a kogo nie.
2. Co zmieniło się w 2023 r.
3. Przerwy w pracy przy monitorze.
4. Okulary i szkła kontaktowe korygujące wzrok.
5. Wymagania dla stanowiska i warunki oświetleniowe.
6. Praca zdalna a stanowisko komputerowe.
7. Najczęstsze pytania.
8. Podstawa prawna.
9. Stanowiska komputerowe — szkolenia i doradztwo w CEDEGO.

Kogo obejmują przepisy, a kogo nie

Rozporządzenie posługuje się własną definicją pracownika — węższą niż kodeksowa. Przepisy stosuje się do osoby zatrudnionej przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażysty, użytkującej w czasie pracy monitor ekranowy przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Przy etacie ośmiogodzinnym granicą są cztery godziny, przy połowie etatu — dwie. Liczy się rzeczywiste użytkowanie monitora, a nie samo posiadanie komputera na biurku.

Z zakresu rozporządzenia wyłączono między innymi kabiny kierowców i kabiny sterownicze maszyn, systemy komputerowe na pokładzie środków transportu, systemy przeznaczone do użytku publicznego, maszyny do pisania z wyświetlaczem oraz systemy przenośne niewykorzystywane na stanowisku pracy w sposób stały. To ostatnie wyłączenie bywa nadużywane: laptop używany codziennie przez pół zmiany przy tym samym biurku nie jest systemem przenośnym „niewykorzystywanym w sposób stały”.

Co zmieniło się w 2023 r.

Zmiana była pierwszą istotną nowelizacją tych przepisów od 1998 r. i wynikała przede wszystkim z upowszechnienia pracy na komputerach przenośnych oraz pracy zdalnej.

Przerwy w pracy przy monitorze

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego co najmniej pięciominutową przerwę wliczaną do czasu pracy. Alternatywą dopuszczoną przez przepisy jest łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora z innymi rodzajami prac nieobciążającymi wzroku i wykonywanymi w zmienionej pozycji ciała.

Przerwa ta jest niezależna od piętnastominutowej przerwy kodeksowej przysługującej przy dobowym wymiarze czasu pracy przekraczającym sześć godzin oraz od dodatkowych przerw wprowadzonych w Kodeksie pracy w 2023 r. Przerw przy monitorze nie można kumulować i wykorzystywać zbiorczo na koniec dnia — ich sens profilaktyczny polega na regularności.

Okulary i szkła kontaktowe korygujące wzrok

Obowiązek zapewnienia okularów albo szkieł kontaktowych powstaje łącznie po spełnieniu dwóch warunków: pracownik użytkuje monitor przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, a wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykazały potrzebę stosowania korekcji przy pracy przy monitorze. Decyzja należy do lekarza medycyny pracy, a nie do pracownika ani do pracodawcy.

Przepisy nie określają ani kwoty refundacji, ani częstotliwości jej przyznawania, ani trybu rozliczenia. Zasady te pracodawca ustala w akcie wewnątrzzakładowym — regulaminie pracy, zarządzeniu lub odrębnej procedurze. Dokument powinien określać co najmniej: maksymalną kwotę dofinansowania, wymagane dokumenty, sposób rozliczenia oraz zasady postępowania przy zmianie wady wzroku przed upływem przyjętego okresu. Rozszerzenie przepisu na szkła kontaktowe nie oznacza prawa wyboru po stronie pracownika w każdych okolicznościach — jeżeli zalecenie lekarskie wskazuje konkretną formę korekcji, pracodawca realizuje to zalecenie.

Wymagania dla stanowiska i warunki oświetleniowe

Stanowisko powinno być zorganizowane tak, aby zapewnić wystarczającą przestrzeń na zmianę pozycji ciała, prawidłowe ustawienie monitora względem okien i źródeł światła, brak olśnienia i odbić na ekranie oraz dostateczną wilgotność powietrza. Odległość oczu od ekranu i wysokość jego górnej krawędzi powinny być dopasowane do pracownika, a nie do standardowego ustawienia mebli.

Oświetlenie stanowiska jest osobnym czynnikiem środowiska pracy, ocenianym według odrębnych kryteriów — szerzej piszemy o tym w artykule o oświetleniu stanowisk pracy. Warunki pracy przy monitorze należy również ująć w ocenie ryzyka zawodowego, uwzględniając obciążenie wzroku, obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego oraz obciążenie psychiczne wynikające ze sposobu organizacji pracy.

Praca zdalna a stanowisko komputerowe

Przy pracy zdalnej pracodawca pozostaje odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy w zakresie wynikającym z rodzaju i warunków wykonywanej pracy. Przed dopuszczeniem do pracy zdalnej pracownik składa oświadczenie, że miejsce jej wykonywania zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki, a pracodawca przekazuje ocenę ryzyka zawodowego oraz informację o zasadach bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej. Obowiązki dotyczące wyposażenia stanowiska — w tym doposażenia laptopa — nie znikają dlatego, że praca jest wykonywana poza siedzibą zakładu.

Najczęstsze pytania

Czy pracownik pracujący przy komputerze trzy godziny dziennie ma prawo do przerwy pięciominutowej?

Nie na podstawie omawianego rozporządzenia, ponieważ przy pełnym etacie nie osiąga progu połowy dobowego wymiaru czasu pracy. Pracodawca może oczywiście wprowadzić korzystniejsze rozwiązania w przepisach wewnątrzzakładowych, a przy innym wymiarze etatu próg liczy się proporcjonalnie.

Czy pracodawca może wypłacić ryczałt zamiast refundacji okularów?

Przepisy nie przewidują takiej formy wprost, ale dopuszczalne jest ustalenie w akcie wewnątrzzakładowym maksymalnej kwoty dofinansowania wypłacanej po przedstawieniu dowodu zakupu i zaświadczenia lekarskiego. Kwota powinna realnie umożliwiać nabycie okularów spełniających zalecenie lekarza; świadczenie oderwane od faktycznego zakupu może zostać zakwestionowane.

Czy monitor dodatkowy do laptopa jest obowiązkowy zawsze?

Tylko wtedy, gdy laptop jest użytkowany przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Dopuszczalna jest także podstawka ustawiająca górną krawędź ekranu na wysokości oczu — pod warunkiem zapewnienia dodatkowej klawiatury i myszy.

Czy stanowiska utworzone po maju 2024 r. mają osobny termin dostosowania?

Nie. Sześciomiesięczny termin dotyczył stanowisk istniejących w dniu wejścia w życie nowelizacji. Stanowiska tworzone później muszą spełniać aktualne wymagania od chwili ich utworzenia.

Podstawa prawna

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 1245), w szczególności dział dziesiąty oraz rozdział o pracy zdalnej.
2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973; tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 58).
3. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. poz. 2367).
4. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 1997 r. Nr 129, poz. 844; tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.).
5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 607, z 2026 r. poz. 456 i poz. 726).

Stanowiska komputerowe — szkolenia i doradztwo w CEDEGO

CEDEGO jest Niepublicznym Centrum Kształcenia Ustawicznego działającym w Łodzi od 2004 r. Prowadzimy szkolenia okresowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych, w których zagadnienia pracy przy monitorze ekranowym omawiane są w aktualnym stanie prawnym, oraz wspieramy pracodawców przy opracowaniu procedur refundacji i oceny ryzyka na stanowiskach komputerowych.

1. Szkolenia BHP — w tym szkolenia okresowe dla pracowników administracyjno-biurowych.
2. Doradztwo i outsourcing BHP — procedury wewnątrzzakładowe i dokumentacja.
3. Szkolenie dla osób wykonujących analizę i ocenę ryzyka zawodowego.
4. Usługi BHP — pełny zakres.

Kontakt: 42 652 03 34, 515 099 059, szkolenia@cedego.pl.

← Powrót do Czytelni